بهگزارش قدس آنلاین، تغییر رئیس کنست رژیم صهیونیستی، آن هم در شرایطی که هنوز تکلیف دولت آینده این رژیم روشن نشده، نشانهای از انتقال بخشی از قدرت سیاسی از اردوگاه بنیامین نتانیاهو به ائتلافی است که گادی آیزنکوت رهبری آن را برعهده دارد. با این حال، پشت این تغییرات پرسروصدا یک پرسش مهمتر قرار دارد: آیا پایان دوران تسلط سیاسی نتانیاهو میتواند به معنای تغییر در سیاستهای توسعهطلبانه تلآویو باشد یا قرار است فقط بازیگران و شیوه اداره همان پروژه تغییر کنند؟
تغییراتی که آینه شکافهای عمیق سیاسی است
روز سهشنبه، هفدهم نوامبر، پارلمان رژیم صهیونیستی با ۶۶ رأی، متان کاهانا را جایگزین امیر اوحانا، چهره نزدیک به نتانیاهو کرد. این انتخاب در شرایطی صورت گرفت که آیزنکوت و متحدانش با وجود ناتوانی در تشکیل دولت جدید، توانستهاند با همراهی دو جریان عربی حاضر در پارلمان، اکثریت لازم را برای کنترل بخش مهمی از سازوکارهای کنست بدست آورند. به این ترتیب، اردوگاه مخالف نتانیاهو پیش از استقرار دولت جدید، نخستین گام را برای تغییر دستور کار پارلمان برداشته است.
تنها یک روز پس از انتخاب کاهانا، نمایندگان با ۶۳ رأی موافق در برابر ۴۷ رأی مخالف، بررسی اولیه طرحهایی را برای لغو بخشهایی از اصلاحات قضایی دولت نتانیاهو به جریان انداختند. بازگرداندن ترکیب پیشین کمیته انتخاب قضات، احیای اختیارات دادستان کل و لغو قانون جنجالی مربوط به ساختار رسانههای رادیو و تلویزیونی، سه محور اصلی این اقدامات هستند.
این قوانین در دوره دولت نتانیاهو بهگونهای تغییر کرده بودند که قدرت سیاسی کابینه در انتخاب قضات، نظارت حقوقی بر تصمیمات دولت و تنظیمگری رسانهها افزایش یابد. اکنون مخالفان نتانیاهو مدعیاند در پی بازگرداندن توازن میان نهادهای حکومتی و ترمیم ساختارهای آسیبدیده هستند. با این حال، نباید فراموش کرد این تحرکات بیش از آنکه نشانه یک دگرگونی بنیادین در ماهیت سیاسی رژیم صهیونیستی باشد، بازتاب شکاف عمیق میان جناحهای قدرت بر سر نحوه اداره این رژیم است.
اختلاف در قدرت، اشتراک در اشغال
اما انتخاب کاهانا به ریاست کنست از زاویه دیگری نیز قابل تأمل است. او که سابقه فرماندهی در نیروی هوایی رژیم صهیونیستی را دارد، در سالهای فعالیت سیاسی خود به جریان راست میانه نزدیک بوده و در برخی موضوعات، مواضعی متفاوت از چهرههای افراطیتر دولت نتانیاهو اتخاذ کرده است. در جریان جنگ غزه نیز از ضرورت پایان عملیات نظامی و دستیابی به توافق برای آزادی اسیران سخن گفته و حتی تأکید کرده بود جمع میان آزادی همه اسیران و نابودی حماس عملاً امکانپذیر نیست. اما این تفاوتها نباید تصویری تعدیلشده از مواضع او در قبال فلسطین ایجاد کند. کاهانا از حامیان جدی شهرکسازی در کرانه باختری است و پیشتر شهرکها را دارایی امنیتی رژیم صهیونیستی توصیف کرده بود.
او حتی در سال ۲۰۲۴، در اظهاراتی جنجالی، غزه را بخشی از سرزمین اسرائیل خواند و امکان اسکان دوباره یهودیان در این منطقه را منتفی ندانست. مخالفت او با راهحل دو دولتی نیز نشان میدهد اختلافش با جریان نتانیاهو را نمیتوان به اختلاف بر سر اصول تجاوز و اشغال این رژیم تعمیم داد.
آنچه امروز در کنست جریان دارد، بیش از هر چیز رقابت دو اردوگاه برای بازتعریف مناسبات قدرت در سرزمینهای اشغالی است. مخالفان نتانیاهو میخواهند با لغو قوانین جنجالی، خود را مدافع نهادهای دموکراتیک معرفی کنند و از میراث سیاسی کابینه پیشین فاصله بگیرند؛ اما این بازسازی نهادی قرار نیست نشانهای از تغییر در سیاستهای اشغالگرانه و گسترش شهرکها به همراه داشته باشد. حتی همراهی احزاب عربی با ائتلاف آیزنکوت در انتخاب رئیس کنست نیز نباید بهعنوان نشانهای از تغییر رویکرد این جریان به مسئله فلسطین تعبیر شود. این همراهی در درجه نخست یک ائتلاف پارلمانی برای کنار زدن نتانیاهو و تغییر موازنه قدرت است؛ ائتلافی که اعضای آن در بسیاری از مسائل راهبردی، از جمله آینده سرزمینهای فلسطینی، لزوماً دیدگاه مشترکی ندارند.
از سوی دیگر، تجربه سالهای گذشته نشان داده اختلافات داخلی رژیم صهیونیستی، حتی در اوج بحرانهای سیاسی و اجتماعی، مانع تداوم سیاستهای توسعهطلبانه آن نشده است. دولتهای مختلف این رژیم ممکن است درباره چگونگی اداره جنگ، مدیریت روابط خارجی یا تقسیم قدرت میان نهادها اختلاف داشته باشند، اما مسئله فلسطین همچنان یکی از نقاطی است که جریانهای اصلی صهیونیستی در حفظ وضع موجود و نادیده گرفتن حقوق فلسطینیان به یکدیگر نزدیک میشوند.





نظر شما